Monodram na podstawie „Starych domów” Yannisa Ritsosa i „Drozdów” Jorgosa Seferisa
Scenariusz i wykonanie – Irena Jun
Inscenizacja i scenografia – Józef Szajna
Muzyka – Bogusław Scheaffer
Premiera – 1967
Czas trwania – 45 minut
Monodram „Sonata księżycowa” w wykonaniu Ireny Jun to spektakl – rekordzista. Grany nieprzerwanie od 58 lat, nie przestaje zachwycać kolejnych pokoleń widzów. Irena Jun, aktorka Józefa Szajny, podejmując pierwszą realizację w poetyce teatru jednej aktorki, zaprosiła do współpracy swojego Mistrza. Powstał spektakl poetycki, malarski i zachwycający dźwiękiem – kompozycje Bogusława Scheaffera. To monolog kobiety, która w dużym, pustym domu wspomina swoje życie. Fragmenty „Stary domów” Yannisa Ritsosa oraz wiersze Jorgosa Seferisa układają się w swoisty bilans chwil szczęśliwych i strat. Samotna, konfrontująca się z własną pamięcią bohaterka monodramu kreowana przez Irenę Jun, dzieli się swoją historią. Opowieść okazuje się znajoma. Na tyle bliska, że znika podział na scenę i widownię. „Sonata księżycowa” to teatr obecności i współprzeżywania.
Irena Jun – aktorka i reżyserka teatralna związana ze stołecznym Teatrem Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza od początku jego istnienia. Grała w legendarnych przedstawieniach Józefa Szajny, Jerzego Grzegorzewskiego i Antoniego Libery. Twórczyni Jednoosobowego Teatru Poezji Ireny Jun, z którym występowała w większości stolic europejskich i Australii oraz nieprzerwanie, od kilkudziesięciu lat, gra w całej Polsce. Uznana za jedną z najwybitniejszych odtwórczyń ról Beckettowskich na świecie („Women in Beckett: Performance and Critical Perspectives”, wyd. University of Illinois Press, 1992). Występowała we francuskim teatrze La Comédie de Saint-Étienne („Sigmaringen”, reż. Daniela Benoin’a). W polskich teatrach – Katowice, Opole, Rzeszów, Szczecin, Zabrze i Zielona Góra – reżyserowała spektakle oparte na twórczości Aleksandra Fredry, Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego. Wieloletnia wykładowczyni Akademii Teatralnej w Warszawie. Związana z amatorskim ruchem teatralnym i recytatorskim jako mentorka i jurorka festiwali i konkursów.
Irena Jun jest laureatką nagród aktorskich na festiwalach w Bydgoszczy, Kaliszu, Opolu, Rzeszowie, Szczecinie, Tarnowie, Toruniu i Wrocławiu za role w spektaklach w reżyserii Anny Augustynowicz i Marcina Libera oraz przedstawieniach i monodramach we własnej reżyserii („Filozofia po góralsku”, „Matka Makryna”). Odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi (1969) oraz Złotym Medalem Zasłużona Kulturze „Gloria Artis” (2008). Laureatka Feliksa Warszawskiego za rolę w monodramie „Biesiada u Hrabiny Kotłubaj” we własnej reżyserii (2005), Splendora Splendorów im. Krzysztofa Zaleskiego (2012), tytułu „Ambasador Polszczyzny w mowie” (2017) oraz Nagrody im. Ireny Solskiej (2022). W 2024 uhonorowana Nagrodą Specjalną Miesięcznika „Teatr” za konsekwentne tłumaczenie poezji na język teatru, za znalezienie oszczędnej a pełnej formy dla twórczości Różewicza i odsłonięcie jej aktualnych, dojmujących brzmień (za spektakl „Stara kobieta wysiaduje” aktualnie w repertuarze Teatru Studio) oraz Doroczną Nagrodą Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego za całokształt twórczości.
Spektakl prezentowany jest w ramach festiwalu monodramu kobiecego MONOTEATR: Herstorie
MONOTEATR: Herstorie
24-28 września 2025
Jowita Budnik, Anna Januszewska, Irena Jun, Agnieszka Przepiórska, Julia Wyszyńska, Ewa Ziętek – sześć charyzmatycznych osobowości scenicznych, sześć Artystek jednoosobowego teatru, sześć kobiecych opowieści. Z okazji jubileuszu 10-lecia cyklu MONOTEATR na scenach Gdańska zobaczymy w ich wykonaniu sześć monodramów, w których wybrzmią różnorodne kobiece biografie, doświadczenia historyczne i jednostkowe oraz zmagania społeczno-kulturowe. Każde przedstawienie będzie osobną herstorią, ale razem stworzą one szeroką paletę scenicznych kreacji, które poddają dyskusji uwarunkowania, normy i schematy determinujące kobiece losy. Poprzez kobiece opowieści zajrzymy w głąb najbardziej dramatycznych momentów historii i osobistych katastrof, usłyszymy niewysłuchane wcześniej głosy i spojrzymy na życie z nieoczywistych perspektyw. Spektaklom towarzyszyć będą rozmowy z twórczyniami, warsztaty mistrzowskie oraz dyskusje z udziałem badaczy i krytyków. MONOTEATR to wydarzenie organizowane od 2016 roku przez Fundację Theatrum Gedanense.
Organizator: Fundacja Theatrum Gedanense
Partnerzy: Gdański Teatr Szekspirowski, Teatr w Oknie
Sponsorzy: Energa z Grupy ORLEN, Kameralnie, Stocznia Centrum Gdańsk
Festiwal MONOTEATR: Herstorie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
WWW: https://teatrwoknie.pl/projekty/monoteatr-herstorie/
BILETY: https://biletyna.pl/event/index/?q=%2BTHEATRUM+%2BGEDANENSE#list
Więcej informacji: monoteatr@ftg.pl
